Lisinopril

Lisinopril, doğrudan etkili olan ve önce karaciğerde aktive edilmesi gerekmeyen bir ACE inhibitörüdür. Bu özelliği onu ramipril ve enalaprilden ayırır. Yüksek tansiyon ve kalp yetmezliği tedavisinde ve kalp krizi sonrasında kullanılır.

Lisinopril tek etken maddeli ilaç olarak ve hidroklorotiyazid ile kombinasyon halinde (Lisinopril-ratiopharm® comp.) bulunmaktadır. Günde bir kez alınır.

Lisinopril, anjiyotensin dönüştürücü enzimi (ACE) inhibe eder:

Etki mekanizması:

• Doğrudan ACE inhibisyonu (ön ilaç değildir)
• Anjiyotensin II oluşumunu engeller
• Kan damarları gevşer, kan basıncı düşer
• Aldosteron salgılanmasını azaltır

Özelliği:

• Karaciğerde metabolize edilmesi gerekmez
• Bu nedenle karaciğer hastalıklarında da kullanılabilir
• Böbrekler yoluyla değişmeden atılır
• Etki süresi: 24 saat (günde bir kez kullanım)

Klinik etki: Sistolik kan basıncını ortalama 10-15 mmHg düşürür. Ayrıca kalp ve böbrekler üzerinde koruyucu etki sağlar.

Lisinopril şunlar için uygundur:

• Yüksek tansiyonu olan yetişkinler
• Kalp yetmezliği olan hastalar
• Akut kalp krizi sonrasında erken tedavi
• Diyabetik nefropati

Özellikle uygun olduğu durumlar:

• Karaciğer hastalıkları (karaciğerde aktivasyon gerekmez)
• Günde tek doz almayı tercih eden hastalar

Uygun değildir:

• Gebelik ve emzirme dönemi
• Anjiyoödem öyküsü

Yüksek tansiyon:

• Başlangıç dozu: Günde bir kez 10 mg
• Olağan doz: Günde bir kez 20 mg
• Maksimum doz: Günde 80 mg

Kalp yetmezliği:

• Başlangıç dozu: Günde bir kez 2,5 mg
• Hedef doz: Günde bir kez 20-35 mg

Mevcut dozlar:

• 2,5 mg, 5 mg, 10 mg, 20 mg tabletler

Kombinasyon:

• Lisinopril + hidroklorotiyazid (comp.)

Kullanım:

• Günde bir kez, her zaman aynı saatte
• Yemeklerden bağımsız olarak
• Bir bardak su ile

Notlar:

• İlk doz tercihen akşam alınmalıdır
• Dozun yavaş yavaş artırılması
• Düzenli laboratuvar kontrolleri (böbrek, potasyum)
• Özellikle sıcak havalarda yeterince sıvı alın

Dikkat:

• İlk dozdan sonra kan basıncı daha belirgin şekilde düşebilir
• Özellikle daha önce diüretik tedavisi uygulanmışsa
• Aniden bırakmayın

Lisinopril aşağıdaki durumlarda kullanılmamalıdır:

• Lisinopril veya diğer ACE inhibitörlerine karşı aşırı duyarlılık
• Anjiyoödem öyküsü
• Gebeliğin 2. ve 3. trimesteri
• İki taraflı böbrek arteri darlığı
• Sakubitril/valsartan ile birlikte kullanım

Dikkat edilmesi gereken durumlar:

• Böbrek yetmezliği (doz ayarlaması)
• Hiperkalemi
• Aort darlığı
• Hipertrofik kardiyomiyopati
• Kollajen doku hastalıkları

Gebelik ve emzirme dönemi: Lisinopril gebeliğin 1. trimesterinde önerilmez, 2. ve 3. trimesterinde kontrendikedir. Doğmamış bebekte doğumsal anomalilere ve böbrek hasarına yol açabilir. Tedaviye gebelik sırasında başlanmamalıdır. Gebelik tespit edilirse tedavi derhal durdurulmalı ve gerekirse başka bir tedaviye başlanmalıdır. Emzirme döneminde lisinopril önerilmez.

Yaygın (%1-10):

• Kuru, tahriş edici öksürük
• Baş dönmesi
• Baş ağrısı
• İshal
• Ortostatik tansiyon düşüşü

Yaygın olmayan (%0,1-1):

• Yorgunluk
• Deri döküntüsü
• Bulantı
• Böbrek fonksiyonlarında kötüleşme
• Hiperkalemi

Seyrek:

• Anjiyoödem (acil durum!)
• Ağır alerjik reaksiyonlar
• Kan tablosunda değişiklikler

Not: Yüzde, dudaklarda veya dilde şişlik ortaya çıkarsa hemen acil yardım çağırın – anjiyoödem acil bir durumdur.

Önemli etkileşimler:

• Potasyum tutucu diüretikler → hiperkalemi riski
• NSAİİ'ler → etkinin azalması, böbrek hasarı
• Lityum → lityum düzeylerinde artış
• Diğer tansiyon düşürücü ilaçlar → etkinin artması
• Aliskiren → diyabette kontrendikedir

Dikkat:

• İnsülinler ve oral antidiyabetikler (hipoglisemi mümkündür)
• Altın enjeksiyonları (nitritoid reaksiyonlar)
• mTOR inhibitörleri (anjiyoödem riskinde artış)