Sefuroksim

Sefuroksim, sefalosporinler grubundan (2. kuşak) geniş spektrumlu bir antibiyotiktir. İdrar yolu enfeksiyonları (mesane iltihabı, piyelonefrit), solunum yolu enfeksiyonları ve cilt enfeksiyonları dahil olmak üzere çeşitli bakteriyel enfeksiyonlarda kullanılır.

Oral form olarak sefuroksim aksetil kullanılır; bu madde vücutta aktif sefuroksime dönüştürülür. Çok sayıda üretici tarafından jenerik ilaç olarak sunulmaktadır ve idrar yolu enfeksiyonlarında birinci basamak tedaviler uygun olmadığında genellikle rezerv ilaç olarak kullanılır.

Etki mekanizması:

• Sefuroksim bakteriyel hücre duvarı sentezini inhibe eder
• Penisilin bağlayan proteinlere (PBP'ler) bağlanır
• Peptidoglikanın çapraz bağlanmasını engeller
• Bakteri hücresi artık bölünemez ve ölür

Etki spektrumu:

• Gram pozitif patojenler: stafilokoklar, streptokoklar
• Gram negatif patojenler: E. coli, Klebsiella, Proteus, Haemophilus
• Birçok beta-laktamaza karşı dayanıklıdır

Direnç durumu: E. coli'nin sefalosporinlere karşı direnç oranları artmaktadır. Bu nedenle sefuroksim, komplike olmayan mesane iltihaplarında ilk tercih değil, rezerv seçenektir.

Sefuroksim şu durumlar için uygundur:

• İdrar yolu enfeksiyonları (alt ve üst)
• Komplike mesane iltihapları
• Birinci basamak antibiyotikler uygun olmadığında veya etkisiz kaldığında
• Solunum yolu enfeksiyonları, cilt enfeksiyonları, Lyme hastalığı

Uygun değildir:

• Sefalosporinlere karşı bilinen alerji veya ciddi penisilin alerjisi durumunda (çapraz alerji mümkündür)
• Sefuroksim direnci kanıtlanmış enfeksiyonlarda

Mesane iltihabı/idrar yolu enfeksiyonu:

• 5–7 gün boyunca günde iki kez 250 mg (komplike olmayan)
• 7–14 gün boyunca günde iki kez 500 mg (komplike)

Diğer enfeksiyonlar:

• Şiddetine bağlı olarak günde iki kez 250–500 mg

Mevcut dozlar:

• 250 mg, 500 mg film tablet
• Çocuklar için şurup mevcuttur

Doz ayarlaması:

• Böbrek fonksiyonu bozukluğunda (kreatinin klirensi 10 ila 29 ml/min): olağan tek doz yalnızca 24 saatte bir
• Kreatinin klirensi 10 ml/min altında ise: olağan tek doz yalnızca 48 saatte bir
• Hemodiyalizde: her diyaliz seansının sonunda ek bir tek doz

Kullanım:

• Günde iki kez, sabah ve akşam
• Yemeklerden sonra alınız (emilimi %40–50 oranında artırır)
• Tabletleri su ile bütün olarak yutunuz
• Yaklaşık 12 saatlik düzenli aralıklarla

Önemli uyarılar:

• Antibiyotik kürünü HER ZAMAN sonuna kadar tamamlayınız
• İyileşme olsa bile erken bırakmayınız
• Destek olarak bol sıvı tüketiniz
• Kullanım sırasında ishal olursa: doktorunuzu bilgilendiriniz

Sefuroksim şu durumlarda kullanılmamalıdır:

• Sefalosporinlere karşı alerji
• Penisilinlere karşı ciddi aşırı duyarlılık (anafilaksi) (çapraz alerji riski)

Dikkat edilmesi gereken durumlar:

• Hafif penisilin alerjisi (çapraz alerji yaklaşık %1–5)
• Böbrek yetmezliği (doz ayarlaması)
• Mide-bağırsak hastalıkları (artmış C. difficile riski)
• Gebelik: klinik olarak endike ise kullanılabilir

Yaygın (%1–10):

• İshal
• Bulantı
• Karın ağrısı
• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Mantar enfeksiyonu (vajinal/oral)
• Karaciğer değerlerinde geçici yükselme
• Eozinofili (kan sayımında değişiklik)

Yaygın olmayan (%0,1–1):

• Deri döküntüsü, ürtiker

Seyrek, ancak ciddi:

• C. difficile ilişkili ishal (psödomembranöz kolit)
• Ciddi alerjik reaksiyonlar (anafilaksi)
• Kan sayımında değişiklikler

Diğer ilaçlarla etkileşimler:

• Mide asidini azaltan ilaçlar: Sefuroksimin emilimini azaltabilir ve yemekten sonra alınmasının sağladığı avantajı ortadan kaldırabilir
• Probenesid: Birlikte kullanılması önerilmez. Probenesid, sefuroksimin kan düzeylerini belirgin şekilde artırır ve yarılanma ömrünü uzatır
• Ağızdan alınan kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar (oral antikoagülanlar): INR değeri yükselebilir
• Bağırsak hareketlerini baskılayan ilaçlar: Antibiyotiklerin yol açtığı bağırsak iltihabında (kolit) kullanılmamalıdır

Laboratuvar testlerine etkisi:

• Sefuroksim pozitif Coombs testine neden olabilir ve bu yolla kan uyumluluğu için yapılan çapraz karşılaştırma testlerini etkileyebilir
• Kan şekeri ölçümünde ferrosiyanür testleri yanlış negatif sonuç verebilir