Malarone® (Atovakuon/Proguanil)

Malarone®, atovakuon ve proguanilden oluşan bir kombinasyon preparatıdır ve komplike olmayan falciparum sıtmasının (Plasmodium falciparum) önlenmesinde (profilaksi) ve tedavisinde kullanılır.

Malarone®'un büyük avantajı, seyahat öncesi ve sonrası kullanım süresinin kısa olmasıdır: Sıtma bölgesine girişten yalnızca 1–2 gün önce başlanır ve bölgeden ayrıldıktan sadece 7 gün sonra sonlandırılır.

Etki mekanizması: Her iki etken madde de sıtma parazitine farklı noktalardan saldırır:

• Atovakuon: Parazitin mitokondriyal elektron taşınımını inhibe eder (kompleks III, sitokrom bc1)
• Proguanil: Sikloguanile dönüştürülür; sikloguanil parazitin dihidrofolat redüktaz enzimini inhibe eder

Çift etki:

• Karaciğer şizontlarına karşı etkilidir (karaciğerin enfekte olmasını önler)
• Kan şizontlarına karşı etkilidir (kandaki parazitleri öldürür)
• Karaciğer düzeyindeki nedensel profilaksi sayesinde: seyahat sonrası kısa kullanım süresi

Neden seyahat sonrası yalnızca 7 gün? Malarone® zaten karaciğerde etki gösterdiği için karaciğerden çıkan parazitlerin ayrıca "yakalanması" gerekmez. Diğer profilaksi ilaçları (ör. doksisiklin) yalnızca kanda etki eder ve seyahat sonrası 4 hafta kullanım gerektirir.

Malarone® şunlar için uygundur:

• Sıtma bölgelerine (tropikal ve subtropikal bölgeler) seyahat edenler
• Kısa ve uzun süreli profilaksi (yaklaşık 4 haftaya kadar süren seyahatler için ideal)
• Acil kendi kendine tedavi (stand-by tedavi)
• Vücut ağırlığı 11 kg ve üzeri olan çocuklar

Özellikle şu durumlarda önerilir:

• Kısa seyahatler (kısa ön/son kullanım süresi)
• Plasmodium falciparum'un diğer ilaçlara dirençli olduğu bölgeler
• Meflokin veya doksisiklin intoleransı

Uygun değildir:

• Ağır böbrek yetmezliği (GFR < 30 ml/min)
• Bilinen aşırı duyarlılık durumunda

Yetişkinlerde sıtma profilaksisi:

• Günde 1 tablet (250/100 mg)
• Başlangıç: Sıtma bölgesine girişten 1–2 gün önce
• Bölgede kalınan süre boyunca: her gün
• Bölgeden ayrıldıktan sonra: 7 gün daha

Acil kendi kendine tedavi (stand-by):

• Art arda 3 gün boyunca tek doz halinde 4 tablet (= toplam 12 tablet)

Çocuklar (profilaksi):

• 11–20 kg: günde 1 Malarone® Junior (62,5/25 mg)
• 21–30 kg: günde 2 Malarone® Junior
• 31–40 kg: günde 3 Malarone® Junior
• > 40 kg: günde 1 Malarone® yetişkin tableti

Profilaksi süresi: Güvenlilik ve etkinlik, kısmi bağışıklığı olan sıtma bölgesi sakinlerinde 12 haftaya kadar süren çalışmalarda gösterilmiştir. Bağışık olmayan kişilerde çalışmalardaki ortalama kullanım süresi 27 gündü. Bireysel danışmanlık sonrasında daha uzun kullanım mümkündür.

Kullanım:

• Günde bir kez, her zaman günün aynı saatinde
• Yağlı bir yemek veya sütlü bir içecekle birlikte (atovakuonun emilimini artırır!)
• 1 saat içinde kusma olursa: dozu tekrarlayın

Profilaksi planı: 1. Bölgeye girişten 1–2 gün önce başlayın 2. Bölgede kaldığınız süre boyunca her gün alın 3. Bölgeden ayrıldıktan sonra 7 gün daha kullanmaya devam edin

Önemli uyarılar:

• Seyahat sırasında ilacı almayı unutmayın! (telefonunuza alarm kurun)
• Sivrisineklere karşı korunma ek olarak önemini korur (sinek kovucu, cibinlik, uzun giysiler)
• Tropik bölge seyahatinden sonra ateşiniz olursa HER ZAMAN doktora başvurun (profilaksi kullanmış olsanız bile)

Malarone® şu durumlarda kullanılmamalıdır:

• Atovakuon veya proguanile karşı aşırı duyarlılık
• Ağır böbrek yetmezliği (GFR < 30 ml/min) – yalnızca profilaksi için kontrendikedir

Dikkatli olunması gereken durumlar:

• Hafif ila orta derecede böbrek yetmezliği
• Gebelik (kullanım güvenliliğine ilişkin deneyim yok)
• Emzirme dönemi (proguanil anne sütüne geçer)
• İshalli hastalıklar (emilim azalır)

Gebelik: Gebelikte kullanım güvenliliğine ilişkin deneyim bulunmamaktadır ve olası risk bilinmemektedir. Malarone® gebelikte yalnızca anne için beklenen yarar, doğmamış çocuk için olası her türlü riskten ağır basıyorsa kullanılmalıdır.

Çok yaygın (%10 ve üzeri):

• Karın ağrısı
• Bulantı
• Baş ağrısı
• İshal
• Kusma

Yaygın (%1–10):

• Uyku bozuklukları, olağan dışı rüyalar
• Baş dönmesi
• İştahsızlık
• Deri döküntüsü
• Alerjik reaksiyonlar
• Karaciğer değerlerinde yükselme

Yaygın olmayan (%0,1–1):

• Saç dökülmesi

Sıklığı bilinmiyor:

• Ağız ülserleri
• Ağır alerjik reaksiyonlar (anafilaksi, anjiyoödem)
• Ağır deri reaksiyonları (Stevens-Johnson sendromu, DRESS, eritema multiforme)

Genel: Malarone®, en iyi tolere edilen sıtma ilaçlarından biridir. Yan etkiler genellikle hafif ve geçicidir.

Atovakuon düzeylerinin düşmesine yol açanlar:

• Metoklopramid (emilim azalır)
• Tetrasiklinler (atovakuonun serum düzeyleri düşer)
• Rifampisin/rifabutin (atovakuon düzeylerinde belirgin azalma)

Proguanil + varfarin:

• INR'yi yükseltebilir → sık aralıklarla INR kontrolü

Önemli:

• Yağlı bir yemek atovakuon emilimini belirgin şekilde artırır
• Eş zamanlı ishal durumunda etkinlik azalabilir